Józef Wiśnicki

W czwartek, 28.05.2026, odbyła się prezentacja pamiętników Józefa Wiśnickiego, czyli kolejnej książki opublikowanej w ramach projektu związanego z losami Leokadii Justman. Projekt ten obserwujemy od dłuższego czasu, promujemy  i uczestniczymy w wydarzeniach z nim związanych.

Prowadzący projekt Niko Hofinger i Dominik Markl opowiedzieli o badaniach i poszukiwaniach w ramach projektu oraz o tym, jak po nitce do kłębka odnajdowali kolejne osoby i historie je łączące.

Książkę w wersji papierowej lub elektronicznej można kupić w Tyrolii lub wypożyczyć w bibliotece uniwersytetu. Materiały ze strony wydawnictwa: spis treści, czas przedwojny i Lwów, w więzieniu.

Urodzony w Częstochowie Józef Wiśnicki przeżył Holokaust i wojnę dzięki spektakularnej odysei ucieczki, która pod przykrywką fałszywej tożsamości zaprowadziła go do Vorarlbergu. Jako rzekomo katolicki „pracownik zagraniczny” znalazł schronienie w szkółce ogrodniczej Schaub w Bludenz i zyskał wsparcie od odważnych mieszkańców, takich jak Elmar Schallert czy były polityk chrześcijańsko-socjalistyczny Karl Zerlauth z Ludesch. Musiał zrezygnować z planowanej na farmie w Bangs koło Feldkirch ucieczki przez Ren do leżącego tuż obok Liechtensteinu, pomimo obrzezania przeszedł wizytację lekarską, przetrwał pobyt w więzieniach w Bludenz i Bregencji, a w końcu także internowanie w obozie pracy Reichenau koło Innsbrucka, skąd pod koniec wojny został wyzwolony przez armię amerykańską. W Innsbrucku poznał, a potem poślubił Leokadię.

Jego poruszająca, osobista, często tragikomiczna relacja jest cennym źródłem informacji o okresie nazistowskim w Vorarlbergu, uzupełnionym licznymi zdjęciami i oryginalnymi dokumentami oraz rzetelnymi komentarzami. Tworzą one szerszy kontekst historyczny i pozwalają również rzucić światło na losy niektórych towarzyszy Józefa Wiśnickiego.

Od lewej: Dominik, Leszek, Joanna, Agnieszka, Niko.

Maria Stromberger

Die deutsche Version (maschinell übersetzt) unten, in der Tiroler Tageszeitung

Osobom, które chcą dowiedzieć się o niej więcej, polecamy także książkę Haralda WalseraAnioł w piekle Auschwitz”, poświęconą Marii Stromberger.

Zachęcamy do udziału w uroczystości przekazania medalu upamiętniającego Marię Stromberger, która w okresie III Rzeszy dobrowolnie podjęła pracę w Auschwitz-Birkenau i jako austriacka pielęgniarka niosła pomoc więźniom oraz działała w ruchu oporu.

Dr. hab. n. med. Zdzisław Gajda, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i znawca historii medycyny, zwrócił się do dr. Tadeusza Wadasa, przewodniczącego Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Krakowie, z prośbą o przekazanie medalu pamiątkowego do Austrii w celu godnego upamiętnienia Marii Stromberger.

Medal zostanie przekazany na ręce reprezentantki lokalnej społeczności pielęgniarek, Wioletty Jasiak, która w 2006 roku przyjechała do Austrii w ramach współpracy miast partnerskich Innsbrucka i Krakowa. Od dwudziestu lat pracuje w Służbach Socjalnych Innsbrucka (Innsbrucker Soziale Dienste, ISD).

Termin i miejsce: piątek, 26.06.2026 o 10:00. Kaplica przy Domu Opieki na Olipisches Dorf, An-der-Lan-Str. 26a, 6020 Innsbruck.

Program:

  • Msza święta poświęcona księdzu Otto Neururer oraz poświęcenie medalu.
  • Uroczyste przekazanie medalu i umieszczenie go w gablocie pamiątkowej w Wohnheim Olympisches Dorf.

W wydarzeniu będą uczestniczyć (w kolejności alfabetycznej), m.in.:

  • Wioletta Jasiak – reprezentanka lokalnej społeczności pielęgniarek,
  • Eugen i Maryla Sprenger – Konsul Honorowy RP z małżonką,
  • Tadeusz Wadas – przewodniczy MOIPiP,
  • Harald Walser – autor książki „Anioł w piekle Auschwitz”.

Organizatorzy:

Małopolska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Krakowie (MOIPiP) we współpracy z Innsbrucker Soziale Dienste (ISD). Partnerstwo miast: Innsbruck–Kraków.

MOWA została autoryzowana przez T. Wadasa do publikacji promujących wydarzenie.

Übergabe der Gedenkmedaille

Allen, die mehr über sie erfahren möchten, empfehlen wir das Buch „Ein Engel in der Hölle von Auschwitz“ von Harald Walser, das Maria Stromberger gewidmet ist.

Wir laden Sie herzlich ein, an der feierlichen Zeremonie zur Übergabe der Gedenkmedaille von Maria Stromberger teilzunehmen. Die österreichische Krankenschwester war während des Dritten Reichs als Freiwillige in Auschwitz-Birkenau tätig, half den Häftlingen und war im Widerstand aktiv.

Dr. med. Zdzisław Gajda, Professor an der Jagiellonen-Universität und Experte für Medizingeschichte, wandte sich mit der Bitte, die Gedenkmedaille nach Österreich zu übermitteln, um Maria Stromberger würdig zu gedenken, an Dr. Tadeusz Wadas, den Vorsitzenden der Landeskammer der KrankenpflegerInnen und Hebammen von Kleinpolen in Krakau (MOIPiP).

Die Gedenkmedaille wird Wioletta Jasiak überreicht. Sie ist Vertreterin der örtlichen Pflegegemeinschaft und kam im Jahr 2006 im Rahmen der Städtepartnerschaft zwischen Innsbruck und Krakau nach Österreich. Seit zwanzig Jahren arbeitet sie bei den Innsbrucker Sozialdiensten (ISD).

Termin und Ort: Freitag, 26.06.2026, um 10:00 Uhr. Kapelle beim Wohnheim im Olympischen Dorf, An-der-Lan-Straße 26a, 6020 Innsbruck.

Programm:

  • Heilige Messe zu Ehren von Pfarrer Otto Neururer und Weihe der Medaille.
  • Anschließend findet die feierliche Übergabe der Medaille sowie deren Einsetzung in die Gedenkvitrine im Wohnheim Olympisches Dorf statt.

An der Veranstaltung nehmen unter anderem (in alphabetischer Reihenfolge) teil:

  • Wioletta Jasiak – Vertreterin der örtlichen Pflegekräftegemeinschaft,
  • Eugen und Maryla Sprenger – Honorarkonsul der Republik Polen mit seiner Gattin,
  • Tadeusz Wadas – Vorsitzender des MOIPiP,
  • Harald Walser – Autor des Buches „Ein Engel in der Hölle von Auschwitz“.

Veranstalter:

Die Landeskammer der KrankenpflegerInnen und Hebammen von Kleinpolen in Krakau (MOIPiP) in Zusammenarbeit mit den Innsbrucker Sozialen Diensten (ISD). Städtepartnerschaft: Innsbruck–Krakau.

MOWA wurde von T. Wadas zur Veröffentlichung im Rahmen der Bewerbung und Bekanntmachung der Veranstaltung autorisiert.

Austria Czyta

W ramach akcji AUSTRIA CZYTA, Stowarzyszenie MOWA otrzymało z Ambasady RP w Wiedniu kody dostępu do biblioteki online – LEGIMI, gdzie można wypożyczyć polskojęzyczne książki w postaci elektronicznej (ebook) lub nagrań (synteza mowy, audiobooki, słuchowiska, superprodukcje) dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Rekomendacje i recenzje

Z polskich autorów dla młodzieży (młodszej) polecamy Szatana z siódmej klasy, Manię, książki Łukasza Wierzbickiego lub klasykę dla dzieci oraz (dla starszej) powieści obyczajowe Małgorzaty Musierowicz lub fantasy Agnieszki Steur. Dla rodzin, które chcą razem się pośmiać, bajki Artura Andrusa. Dla dorosłych zaś powieści fantastycznonaukowe Janusza Zajdela lub fantastykę Andrzeja Sapkowskiego i Marty Krajewskiej. Tym co lubią opowieści z dreszczykiem – pełną kryminalnej grozy twórczość Remigiusza Mroza lub zawiłe opowieści szpiegowskie Vincenta Severskiego. Oczywiście miłośnicy wymagającej lektury też coś znajdą dla siebie, przykładowo dzieła Olgi Tokarczuk oraz reportaże Joanny Kuciel-Frydryszak. Więcej naszych rekomendacji w recenzjach poniżej.

Historia pszczół (c) 2023 Wioletta Jasiak

Po przeczytaniu lub przesłuchaniu ciekawych pozycji, zapraszamy do pisania recenzji/rekomendacji lub tworzenia prac plastycznych inspirowanej przeczytanymi książkami, zwłaszcza polskich autorów.

Klub czytelników

Czytamy i dyskutujemy online lub na żywo. Osoby zainteresowane dołączeniem do klubu czytelników prosimy o bezpośredni kontakt z zarządem Stowarzyszenia lub przez formularz.

Partie kodów

Obecnie czekamy na nowe kody. Obecna partia rocznych kodów dostępu jest ważna do 4.10.2026 lub do wyczerpania limitu. Zainteresowanych prosimy o bezpośredni kontakt z zarządem stowarzyszenia lub przez formularz. W pierwszej kolejności kody będą wydawane członkom, sympatykom i dorboczyńcom stowarzyszenia.

Poprzednie partie kodów w ramach akcji Austria Czyta dla naszych czytelników:

  • do 01.11.2025 (roczne, z limitem)
  • do 22.12.2024 (roczne)
  • do 23.12.2023 (roczne)
  • do 16.08.2023 (roczne)
  • do 12.04.2023 (miesięczne)

Instrukcja

  • Wejść na stronę Legimi/AustriaCzyta i wpisać kod.
  • W kolejnym kroku (tamże), zarejestrować lub zalogować się do Legimi.
  • W razie potrzeby, zainstalować aplikację na urządzenie mobilne (komórkę, tableta) i zalogować się do niej.
  • Kod zostanie aktywowany, a pakiet będzie widoczny na wszystkich urządzenia podłączonych do konta.

UWAGA: Nie instalować najpierw aplikacji na komórce, gdyż może się wówczas zainstalować niemiecka biblioteka i kod nie zadziała. W takim wypadku należy skasować konto i założyć je ponownie przez polską stronę.

Czytniki: Potwierdzamy, że można używać Legimi na PocketBook. Na niektórych modelach Kindle też działa.

Nasze recenzje

Austria Czyta… Wierzbickiego

Austria Czyta… Wierzbickiego

Polecamy utwory Łukasza Wierzbickiego dla dzieci, które wzbudzają ciekawość świata i przybliżają młodym czytelnikom prawdziwe historie w przystępny i angażujący sposób. Książki Łukasza Wierzbickiego zdobyły uznanie wchodząc do kanonu lektur szkolnych i zdobywając nagrody i wyróżnienia. Pierwszą jego książką, którą rodzinnie przeczytaliśmy była Afryka Kazika, dzięki której pedałowaliśmy przez czarny
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Kossak

Austria Czyta… Kossak

Nawiązując do biografii Simony Kossak, chciałabym tym razem polecić książki autorstwa samej Pani Profesor. Simona Kossak, jak wiadomo, z pasją zajmowała się odkrywaniem kodu językowego i obserwacją wielu gatunków fauny. Wynikami swoich badań dzieliła się nie tylko ze światem nauki. Szerszemu gronu odbiorców proponowała słuchowiska radiowe, filmy przyrodnicze, artykuły popularnonaukowe
Czytaj dalej...
Austria czyta… Kamińską

Austria czyta… Kamińską

Tym razem polecam biografię Simony Kossak napisaną przez Annę Kamińską. Przygodę z książką zaczęłam po obejrzeniu filmu Simona Kossak „Jedna spośród stada” z 2024 roku (reż. Adrian Panek). Film pozostawił wiele znaków zapytania, które wyczerpująco wyjaśnia książka opatrzona dodatkowo wieloma wieloma fotografiami z życia Simony Kossak. Ostatnia Kossakówna, nie odziedziczyła
Czytaj dalej...
Austria czyta… Małeckiego

Austria czyta… Małeckiego

Po tym jak, w ramach akcji Austria czyta, odkryłam twórczość Szczepana Twardocha, zrobiłam przegląd autorów młodego pokolenia, których książki chętnie tłumaczone są na język niemiecki. Moją uwagę przyciągnęły pozycje Jakuba Małeckiego mającego dość obszerny już dorobek literacki i całkiem pokaźny pakiet wyróżnień i nagród za twórczość. Jedna z opowieści, „Święto
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Twardocha

Austria Czyta… Twardocha

O prozie Szczepana Twardocha dowiedziałam się zapewne „jako ostatnia”. Jest on obecnie jednym z najbardziej znanych autorów w Polsce. Jego książki chętnie tłumaczone są na inne języki, a powieść pt. „Król” stała się historią serialu telewizyjnego. Do przeczytania książek Twardocha zachęcił mnie, wstyd się przyznać, austriacki kolega zachwycony jego twórczością.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Gorzkę i Śmielaka

Austria Czyta… Gorzkę i Śmielaka

'Cienie dawnych grzechów' to audiobook kryminalny, który zachwyca mistrzowską narracją i złożonymi portretami psychologicznymi bohaterów, trzymając słuchacza w nieustannym napięciu w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie: czy policjant może być mordercą?
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Krajewską

Austria Czyta… Krajewską

Wciągająca opowieści Marty Krajewskiej przeniesą cię do Wilczej Doliny, gdzie magia i natura splatają się w mrocznym tańcu, a młoda Venda musi stawić czoła przeznaczeniu, by ocalić swoich bliskich przed nieuchronną zagładą.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Grodek

Austria Czyta… Grodek

Książka o Marii Skłodowskiej-Curie to fascynujące opowiadanie, które w przystępny sposób przybliża czytelnikom życie i osiągnięcia tej niezwykłej naukowczyni, oferuje wgląd w jej inspirujący życiorys oraz kontekst historyczny jej odkryć.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Andrusa

Austria Czyta… Andrusa

'Bzdurki...' Artura Andrusa to pełna humoru lektura wprowadzająca do życia codziennego zabawne zwroty i pozytywną energię – świetna rozrywka dla całej rodziny.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… klasykę dla dzieci

Austria Czyta… klasykę dla dzieci

Kryminalne zagadki Sherlocka Holmesa i inne pozycje klasyki w wersji dla dzieci to wciągające opowieści zarówno do słuchania w podróży jak i poczytania w domu.
Czytaj dalej...
Austria czyta… Kuciel-Frydryszak

Austria czyta… Kuciel-Frydryszak

Fascynujące spojrzenie na życie kobiet z dawnych lat, zarówno wiejskich, jak i miejskich, oparte na pamiętnikach, listach i innych źródłach. Książka Joanny Kuciel-Frydryszak oferuje poruszające historie, które czasem bawią, czasem smucą, a przy tym skłaniają do refleksji nad wygodą współczesnego życia.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Severskiego

Austria Czyta… Severskiego

'Zamęt' Vincenta V. Severskiego to kilkanaście godzin wielowątkowej fabuły pełnej międzynarodowych afer. Aktorskie wykonanie, muzyka i efekty dźwiękowe wciągną każdego w świat szpiegowskich intryg.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Steur

Austria Czyta… Steur

Trylogia 'Wojna w Jangblizji' autorstwa Agnieszki Steur to porywająca opowieść dla młodzieży i dorosłych, pełna przygód i głębokich przesłań. Historia gwarantuje emocjonującą lekturę dla całej rodziny.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Sapkowskiego

Austria Czyta… Sapkowskiego

Cykl wiedźmiński Andrzeja Sapkowskiego to poniekąd klasyka polskiej fantazy. Fascynująca opowieść osadzona w bogatym, plastycznym świecie, doskonale oddana przez barwny język autora.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Makuszyńskiego

Austria Czyta… Makuszyńskiego

'Szatan z siódmej klasy' to wciągająca powieść, która zachwycała zarówno młodych, jak i dorosłych czytelników przez lata. W formie słuchowiska oferuje pełne emocji doświadczenie wytrzymując próbę czasu.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Zajdela

Austria Czyta… Zajdela

Janusz Zajdel, mistrz fantastyki socjologicznej, w swoich dziełach wciąga czytelników w techniczne detale i głęboką analizę społeczeństwa, oferując wizje przyszłości pełne refleksji i przewrotności.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Musierowicz

Austria Czyta… Musierowicz

Opowieści Małgorzaty Musierowicz to nie tylko lektura dla licealistek, ale przyjemność czytelnicza dla całej rodziny. Jej książki łączą humor i ciepło, tworząc uniwersalne historie.
Czytaj dalej...

Wystawa Brechen wir aus!

W dniu 80-lecia wyzwolenia Auschwitz została otwarta wystawa w Landhaus zatytułowana „Leokadia Justman. Brechen wir aus! Als polnische Jüdin auf der Flucht in Tirol“, która będzie otwarta do 26.10.2026.

Dalsze informacje o wystawie i zdjęcia kilku eksponatów można znaleźć na stronie Landhaus oraz w artykule „Brechen wir aus!“ – Flucht vor den Nazis na witrynie ORF.at.

Uroczyste otwarcie wystawy

Bardzo cieszymy się, że zostałyśmy zaproszone na uroczyste otwarcie wystawy z prezentacją książki zawierającej tłumaczenie pamiętników Leokadii Justman z angielskiego na niemiecki. Vielen Dank Domink!

Wprowadzenie przez Rektorkę Uniwersytetu w Innsbrucku, Veronikę Sexl.

Austria Czyta… Wierzbickiego

Ta i kilka innych książek jest dostępnych w abonamencie Austria Czyta (na Legimi).

Polecamy utwory Łukasza Wierzbickiego dla dzieci, które wzbudzają ciekawość świata i przybliżają młodym czytelnikom prawdziwe historie w przystępny i angażujący sposób. Książki Łukasza Wierzbickiego zdobyły uznanie wchodząc do kanonu lektur szkolnych i zdobywając nagrody i wyróżnienia.

Pierwszą jego książką, którą rodzinnie przeczytaliśmy była Afryka Kazika, dzięki której pedałowaliśmy przez czarny ląd wraz z Kazimierzem Nowakaiem (1931-1936). Potem sięgnęliśmy po Dziadka i Niedźwiadka, by wraz z tytułowym niedźwiedziem towarzyszyć polskim żołnierzom (1942-1945). Zaś ostatnio zapoznaliśmy się z Drzewem. Mitami słowiańskimi i innymi opowieściami. Wszystkie z nich polecamy.

Ave Pax

W imieniu organizatorów, serdecznie zapraszamy na rozmowę z tłumaczkami tekstu AVE PAX autorstwa Leokadii Justmann: Joanną Ziemską, Andreą Roitner oraz Izabelą Janssen-Wnorowską. Rozmowę poprowadzą (po niemiecku) kierownicy projektu: Niko Hofinger i Dominik Markl, zaś tłumaczki zaprezentują wybrane fragmenty polskiego tekstu AVE PAX oraz podzielą się refleksją na temat pracy translatorskiej. Przewidywana jest też rozmowa na takie tematy jak: polskie spojrzeniu na Niemcy i Austrię w kontekście II Wojny Światowej, czy rola AVE PAX w Polsko-Tyrolskich relacjach kulturalnych.

Kierownicy projektu i tłumaczki (c) Agnieszka Sysło

Czas i miejsce: czwartek, 23 pażdziernika 2025, 19:00-20:30 na Festsaal, Landhaus 1 (1. Stock), Eduard-Wallnöfer-Platz, 6020 Innsbruck.

Oficjalne ogłoszenia

Praca przymusowa w Tyrolu w latach 1939-1945

Informujemy o prezentacji książki dr Sabine Pitscheider „Praca w Rzeszy. Praca przymusowa w Tyrolu w latach 1939-1945“ / „Arbeitseinsatz im Reich. Zwangsarbeit in Tirol 1939–1945“. Sabinę miałyśmy okazję poznać na spotkaniu na zakończenie projektu o Leokadii Justmann. Jest ona uznaną historyczką specjalizującą się w badaniach czasów nazistowski. Pomimo pracy nad tak przygnębiającym tematem, jest ona serdeczną i otwartą osobę. Szczególną intencją Sabine jest, aby informacje dotyczące zarówno samego wykładu, jak i wyników jej badań naukowych dotarły do środowiska Polaków i Ukraińców, ponieważ były to dwie najliczniej reprezentowane grupy narodowe wśród pracowników przymusowych w całym Tyrolu. Dlatego serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych tym tematem do udziału w tym wydarzeniu.

Czas i miejsce: poniedziałek, 13.10.2025, 18:00 – 20:00, Tiroler Landesarchiv, Michael-Gaismair-Straße 1, 6020 Innsbruck, Austria. Rejestracja u organizatorów pod numerem telefon telefonu 0512 508 3502 lub e-mailem landesarchiv@tirol.gv.at. Osoby zainteresowane wspólnym udziałem w wykładzie, zapraszamy do grupy WhatsApp.

Poniżej oryginalne zaproszenie i tłumaczenia maszynowe z niemieckojęzycznego ogłoszenia przy użyciu z DeepL.com (wersja darmowa).

O książce

Od wiosny 1939 r. Rzesza Niemiecka i Tyrol były uzależnione od zagranicznej siły roboczej, która pracowała przy dużych projektach budowlanych i w przemyśle zbrojeniowym. Od września 1939 r. do Tyrolu przybywali jeńcy wojenni z Polski, Francji, Belgii, Serbii i Związku Radzieckiego, rekrutowani ochotnicy z państw sojuszniczych lub okupowanych oraz przymusowo rekrutowani mieszkańcy terenów wschodnich i zachodnich. Ich warunki życia – traktowanie, wynagrodzenie, zakwaterowanie, wyżywienie, prawdopodobieństwo przeżycia – zależały od pochodzenia i statusu w nazistowskiej „hierarchii rasowej”. Oprócz dużych obozów przy budowie dróg i elektrowni oraz niektórych zakładach zbrojeniowych, w całym Tyrolu rozrzucone były małe i najmniejsze obozy, pojedyncze baraki, przebudowane stajnie, gospody, chaty lub namioty. Z pracy przymusowej korzystały władze publiczne, budownictwo drogowe i osadnicze, a zwłaszcza budowa elektrowni, rolnictwo, ale także kolej Rzeszy, poczta Rzeszy i administracja wojskowa. We wszystkich dziedzinach przemysłu i handlu przedsiębiorstwa korzystały z taniej siły roboczej jeńców wojennych i wysiedleńców. Szczególnie rolnictwo, przemysł tekstylny i turystyka wykorzystywały siłę roboczą kobiet z Polski i Ukrainy. Reżim nazistowski surowo karał naruszenia dyscypliny, a od 1941/42 r. pracownicy krajowi i zagraniczni odpokutowywali za odstępstwa od norm w obozie pracy wychowawczej Reichenau gestapo lub w obozie koncentracyjnym. Dzięki bogatej w źródła pracy badawczej autorka wypełnia lukę badawczą i przedstawia szeroko zakrojone badania na poziomie lokalnym.

O autorce

Mag. dr Sabine Pitscheider, ur. w 1963 r., w latach 2000–2012 zajmowała różne stanowiska w Instytucie Historii i Instytucie Historii Współczesnej Uniwersytetu w Innsbrucku, od 2014 r. realizuje projekty badawcze w ramach Biura Naukowego w Innsbrucku. Jej badania koncentrują się na nazizmie, jego przedhistorii i historii późniejszej na poziomie regionalnym i lokalnym, postępowaniu z dewiacjami społecznymi i dyscyplinowaniem oraz przełomach politycznych.

Austria Czyta… Kossak

Nawiązując do biografii Simony Kossak, chciałabym tym razem polecić książki autorstwa samej Pani Profesor.

Zdjęcie archiwalne: Lech Wilczek, ze strony Muzeum Warszawy

Simona Kossak, jak wiadomo, z pasją zajmowała się odkrywaniem kodu językowego i obserwacją wielu gatunków fauny. Wynikami swoich badań dzieliła się nie tylko ze światem nauki. Szerszemu gronu odbiorców proponowała słuchowiska radiowe, filmy przyrodnicze, artykuły popularnonaukowe i właśnie książki, w których w zgrabny i przystępny sposób popularyzowała wiedzę przyrodniczą.


Dzięki akcji Austria czyta oraz Mowie i Legimi można przeczytać „Opowieści” i dowiedzieć się w jaki sposób porozumiewają się zwierzęta.

W książce można znaleźć ciekawostki na temat zwierzęcej miłości, zdrady, sposobów uwodzenia, trudów rodzicielstwa i walk o przetrwanie. Autorka opisuje w niej między innymi niuanse dotyczących ptasich dewiacji seksualnych, brutalnych walk łosi, wilczej hierarchii, czy jelenich haremów. Jeśli jesteście ciekawi w jaki sposób gęsie pisklęta uczą się języka gatunku, jak działa poczta pantoflowa kawek, ile różnych dźwięków wydaje konik polny albo czym naprawdę jest ptasie mleczko i co łączy konika morskiego z kangurem, sięgnijcie po „Opowieści”.

To lektura rodzinna, z powodzeniem można przeczytać ją razem z trochę starszymi pociechami. Książka podzielona jest na krótkie rozdziały zaopatrzone czarno-białymi zdjęciami i rycinami, co nadaje jej ciekawego, przyjemnego klimatu retro. Jest napisana obrazowo, jednocześnie zmuszając do refleksji nad rolą człowieka w przyrodzie.


Druga z książek Simony Kossak to „Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt”. Utrzymana jest w podobnym klimacie co „Opowieści”. Autorka skupia się w niej dla odmiany na życiu emocjonalnym zwierząt. Pani Profesor akcentuje przekonanie o tym, że człowiek wyrażając emocje, nie różni się znacząco od zwierząt, może natomiast swoje stany emocjonalne, w odróżnienie od innych gatunków, po prostu „ubrać w słowa”. Jednak do porozumiewania się nie są potrzebne słowa, lecz wzajemne zrozumienie komunikatów i o tym właśnie opowiada Pani Kossak w „Sercu i pazurze”.

Chcecie się dowiedzieć kiedy ptasi śpiew oznacza radość i jak ptaki manifestują żałobę? Zastanawialiście się, nad tym, czy zwierzęta czerpią przyjemność z robienia na złość, czy potrafią się śmiać i czy kierują się zasadą wzajemności? Czy swoboda i pewność siebie w świecie zwierząt, to tylko pozory? Czego obawiają się dzikie zwierzęta? Czym jest dla zwierzęcia samotność? A może ciekawi Was jaki kamuflaż stosują sikorki by zmylić krogulca, albo jak zmusić renifery do spaceru po cienkim lodzie?

I tym razem autorka odpowie na te i wiele innych pytań przyrodniczych związanych z uczuciami i zwyczajami zwierząt jednocześnie zmuszając nas do refleksji na temat naszego postępowania. Tej pozycji Legimi niestety nie udostępnia, ale może to tylko kwestia czasu. Póki co miałam przyjemność przeczytać ją dzięki Joannie Chimiak-Opoce, od której otrzymałam książkę w podarunku, za co serdecznie dziękuję.

Lodzia i Marysia

Ten z pozoru nierzucający się w oczy komiks skrywa losy Leokadii Justman oraz osób z jej otoczenia. Sama historia jest bardzo intrygująca i trudno się oderwać od książki. Chociaż została przedstawiona w formie komiksu, to autorom udało się przedstawić gorycz i rozpacz towarzyszących głównej bohaterce przez większość czasu. Na szczęście komiks nie jest całkowicie mroczny, a nadzieja, radość i miłość również odgrywają w tej opowieści dużą rolę.

Styl rysowania dobrze oddaje atmosferę wydarzeń – nie umniejsza ich wagi i trafnie je obrazuje – jednak cały komiks sprawia wrażenie chaotycznego. Nie jest łatwo się połapać w układzie tekstów, a rysunki są czasem przedstawione w trudnej do zrozumienia kolejności. Komiks jest zawiły, jeśli nie ma się choćby minimalnej wiedzy o losach bohaterki. Dlatego polecam, przed przeczytaniem komiksu, zapoznać się z zarysem historii, podanym na końcu książki.

Jednak mimo tej lekko chaotycznej formy, rekomenduję tę książkę wszystkim, którzy chcieliby poznać jej historię oraz nie mają wystarczająco dużo czasu, by przeczytać jej pamiętniki.

Mia Opoka

Książka jest dostępna w tyrolskiej i akademickiej bibliotece.

„Lodzia und Marysia“ – Graphic Novel zu Leokadia Justman @ Land Tirol
Holocaust-Geschichte als Graphic Novel @ ORF
Sesja zdjęciowa z Alwinem Hechererm, na zakończeniu projektu Leokadii Justmann.

Austria czyta… Kamińską

Tym razem polecam biografię Simony Kossak napisaną przez Annę Kamińską. Przygodę z książką zaczęłam po obejrzeniu filmu Simona Kossak „Jedna spośród stada” z 2024 roku (reż. Adrian Panek). Film pozostawił wiele znaków zapytania, które wyczerpująco wyjaśnia książka opatrzona dodatkowo wieloma wieloma fotografiami z życia Simony Kossak.

https://www.youtube.com/watch?v=EUxOZ5eMdK0

Ostatnia Kossakówna, nie odziedziczyła talentu po sławnych przodkach, nie urodziła się chłopcem według życzenia rodziców. Nie miała sielankowego dzieciństwa. Wybrała biologię i życie w leśniczówce Dziedzince, w środku Puszczy Białowieskiej. Kochała proste życie i zwierzęta. „Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak” to książka o buntowniczce, która zrozumiała mowę zwierząt.


Zapraszamy do lektury w ramach akcji Austria Czyta!