Poczytaj mi o przytulaniu

Die deutsche Version folgt unten…

Z okazji Polonijnego Dnia Dwujęzyczności, zapraszamy na kolejne czytanie urozmaicone ilustracjami wyświetlanymi na dużym ekranie (niem.: Bilderbuchkino). Tym razem będziemy czytać dwujęzycznie: po polsku i po niemiecku, więc zabierzcie swoich niemieckojęzycznych przyjaciół, aby mieli okazję posłuchać języka polskiego! Po czytaniu planujemy wspólną zabawę.

Czytają Donat i Mirek, a dzieci i dorośli słuchają z zaciekawieniem…
Autor: Przemysław Wechterowicz, Emilia Dziubak

Komm in meine Arme
Tłumaczenie: Esther Kinsky
Czyta: Donat

Proszę mnie przytulić
Czyta: Mirek

Grupa docelowa: dzieci mówiące po polsku lub niemiecku, które potrafią się skupić przez około pół godziny. Prosimy o zapisy poprzez dołączenie do grupy WhatsApp.

… zabawy ruchowe z Patrycją …

Czas i miejsce: sobota, 17.10.2026 od 10:00 do 13:00 w pomieszczeniach Fischerhäuslweg 2 [ Pitanga ], 6020 Innsbruck.

Koszt: za darmo. Koszty pokrywa stowarzyszenie MOWA. Wolne datki mile widziane.

… zabawy kreatywne z Anią.

Tym razem znów będzie czas na dłuższą zabawę. Jeśli będą chętni, można też zrobić kiermasz książek i gier oraz wspólny poczęstunek (przekąski są w naszych zapasach). Szczegóły do ustalenia na grupie uczestników na WhatsApp.

Bilderbuchkino

MOWA lädt euch wieder zu einem zweisprachigen Bilderbuchkino ein. Wir lesen ein Kinderbuch auf Polnisch und Deutsch und zeigen dazu die Illustrationen auf einem großen Bildschirm.

Schließt euch euren polnischsprachigen Freunden an und nutzt die Gelegenheit, Polnisch zu hören! Nach der Lesung freuen wir uns auf gemeinsames Spielen und einen Austausch.

Keine Anmeldung erforderlich – kommt einfach vorbei am Samstag, den 17.10.2026, von 10:00 bis 13:00, Fischerhäuslweg 2 [Pitanga], 6020 Innsbruck.

Poczytaj mi o przyjaźni

Die deutsche Version folgt unten…

Ponownie zapraszamy na czytanie urozmaicone ilustracjami wyświetlanymi na dużym ekranie (niem.: Bilderbuchkino). Tym razem będziemy czytać dwujęzycznie: po polsku i po niemiecku, więc zabierzcie swoich niemieckojęzycznych przyjaciół, by mieli okazję posłuchać języka polskiego i historii o nietypowej przyjaźni! Po czytaniu planowana jest wspólna zabawa.


Autor: Przemysław Wechterowicz, Emilia Dziubak

Freunde für immer
Tłumaczenie: Thomas Weiler
Czyta: Donat

Na zawsze przyjaciele
Czyta: Mirek

Grupa docelowa: dzieci mówiące po polsku lub niemiecku, które potrafią się skupić przez około pół godziny. Prosimy o zapisy poprzez dołączenie do grupy WhatsApp.

Czas i miejsce: sobota, 14.03.2026 od 10:00 do 13:00 w pomieszczeniach Stowarzyszenia Pitanga (Fischerhäuslweg 2, 6020 Innsbruck).

Tym razem będzie czas na dłuższą zabawę, jeśli będą chętni można też zrobić kiermasz książek i gier, oraz wspólny poczęstunek.


MOWA lädt euch wieder zu einem zweisprachigen Bilderbuchkino ein. Wir lesen ein Kinderbuch auf Polnisch und Deutsch und zeigen dazu die Illustrationen auf einem großen Bildschirm.

Schließt euch euren polnischsprachigen Freunden an und nutzt die Gelegenheit, Polnisch zu hören! Nach der Lesung freuen wir uns auf gemeinsames Spielen und einen Austausch.

Keine Anmeldung erforderlich – kommt einfach vorbei am Samstag, den 14.03.2026, von 10:00 bis 13:00 im Pitanga, Fischerhäuslweg 2, 6020 Innsbruck!


Facebook

Cała Polonia czyta dzieciom

Nasze Stowarzyszenie zgłosiło się do pilotażu programu Cała Polonia czyta dzieciom. Patrycja będzie czytać uczniom, a rodziców zachęcamy do udziału w spotkaniach online i webinarach.

Zapraszamy na serię czwartkowych wykładów online o 18:00 (szczegóły na dole strony programu w sekcji harmonogram):

  • 05.11.2026 Jak to się dzieje, że rozwija się mowa i język ojczysty?
  • 19.11.2026 Tekst to tylko pretekst. Jak wspólne czytanie buduje świat dziecka.
  • 26.11.2026 ? TBA
  • 10.12.2026 Czytajmy po polsku – czytajmy o Polsce!
  • 17.12.2026 ? TBA

Poprzednie wykłady

Notatki uczestników, polecane książki i linki do nagrań.

Niezwykła moc zwykłego czytania, czyli jak mądrze wychowywać dzieci w coraz trudniejszym świecie (29.10.2026 ). Lektury polecane przez prelegentkę, Irenę Koźmińską:

Więź daje siłę
Sztuka zrozumienia
Pytania odpowiedzialnych rodziców
Wychowywanie chłopców
W głębi kontinuum
Pod presją
Wychowanie przez czytanie
Z dzieckiem w świat wartości

Co to jest błond?

W tym roku mamy kolejny duży projekt skierowany do osób dorosłych i młodzieży, a mianowicie wykład o tym „Co to jest błond?” oraz warsztaty z podstaw opowiadania/pisania historii prowadzone przez Macieja Makselona (szczegóły poniżej).

Czas i miejsce: niedziela, 8.11.2026 r., od 16:00 do 19:00, Fischerhäuslweg 2, 6020 Innsbruck (pomieszczenia stowarzyszenia dachowego – Pitanga).

Grupa docelowa: polskojęzyczni dorośli i młodzież.

  • W celach organizacyjnych prosimy o dołączenie do grupy WhatsApp na wykład [zapisy na warsztaty poniżej⬇].
  • Liczba uczestników warsztatów jest ograniczona do 25 osób. Prosimy o zapisy przez grupę WhatsApp na warsztaty [zapisy na wykład powyżej ⬆].
  • W przypadku nieposiadania WhatsApp, prosimy o zgłoszenie poprzez formularz kontaktowy.

Koszt: wstęp darmowy w ramach dofinansowania zadania (szczegóły poniżej), aczkolwiek wolne datki na działalność stowarzyszenia są mile widziane.

Wykład

60 minut o tym, jak nieświadomie wykorzystujemy język do budowania murów zamiast stwarzać płaszczyznę komunikacji. Z wykładu dowiesz się między innymi: 

  • Jak komunikować się w sposób bardziej empatyczny, ekonomiczny i skuteczny.
  • Jak pozbyć się podstawowych blokad komunikacyjnych.
  • Tego, czy błędy, które widzimy, faktycznie nimi są.
  • O urojonych i prawdziwych zagrożeniach, które czyhają na polszczyznę.
  • O najnowszych zmianach, które zaszły (lub zajdą za chwilę) w języku.
  • O tym, po co język nam w ogóle jest.  
  • O słowach, które nie istnieją, choć wszyscy z nich korzystamy.
  • O tym, na czym polega komunikacja.
  • I o roli, jaką odgrywa w niej empatia.
Skrócona wersja wykładu

Warsztaty

Po wykładzie dla zainteresowanych planujemy warsztaty (od 90 do 180 minut, w zależności od zainteresowania i liczby uczestników) z tworzenia zaczynu narracyjnego, czyli podstaw opowiadania/pisania historii. Zdobyte umiejętności są niezależne od języka i mogą się przydać zarówno w życiu codziennym, jak i w szkole czy w pracy.

W zakres warsztatu wchodzi: 
a) wprowadzenie w ideę storytellingu,
b) podstawowe zasady dobrego pisania,
c) dostosowywanie tekstu do potrzeb odbiorcy,
d) podstawy tworzenia struktur narracyjnych. 

Zdjęcie: W. Rojek

Projekt

Projekt obejmujący wykłady i warsztaty Macieja Makselona w Wiedniu i Innsbrucku został zrealizowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Języka Polskiego – MOWA (Joannę i Agnieszkę / zarząd). Koordynatorką wydarzeń w Wiedniu jest Natalie Kosch, założycielka Dwujęzycznego Wiednia / Integrativer Bildungs- und Kulturverein „Bilinguales Wien”.

Dofinansowanie

Działanie „Co to jest błond?” jest realizowane w ramach zadania „Polonijna scena literacka” za pośrednictwem Fundacji Wolność i Demokracja.

Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu RP w ramach konkursu ofert na realizację zadań publicznych w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą "Senat – Polonia 2026".
Wysokość dofinansowania: 16 800 zł, całkowita wartość zdania: 21 550 zł.
Data podpisania umowy: 07.07.2026 r.
Konkurs: „Senat – Polonia 2026” – „Polonijna scena literacka”.
Pośrednik: Fundacja Wolność i Demokracja.

Austria Czyta

W ramach akcji AUSTRIA CZYTA, Stowarzyszenie MOWA otrzymało z Ambasady RP w Wiedniu kody dostępu do biblioteki online – LEGIMI, gdzie można wypożyczyć polskojęzyczne książki w postaci elektronicznej (e-book) lub nagrań (synteza mowy, audiobooki, słuchowiska, superprodukcje) dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Rekomendacje i recenzje

Z polskich autorów dla młodzieży (młodszej) polecamy Szatana z siódmej klasy, Manię, książki Łukasza Wierzbickiego lub klasykę dla dzieci oraz (dla starszej) powieści obyczajowe Małgorzaty Musierowicz lub fantasy Agnieszki Steur. Dla rodzin, które chcą razem się pośmiać, bajki Artura Andrusa. Dla dorosłych zaś powieści fantastycznonaukowe Janusza Zajdela lub fantastykę Andrzeja Sapkowskiego i Marty Krajewskiej. Tym, co lubią opowieści z dreszczykiem, pełną kryminalnej grozy twórczość Remigiusza Mroza lub zawiłe opowieści szpiegowskie Vincenta Severskiego. Oczywiście miłośnicy wymagającej lektury też coś znajdą dla siebie, przykładowo dzieła Olgi Tokarczuk oraz reportaże Joanny Kuciel-Frydryszak. Więcej naszych rekomendacji w recenzjach poniżej.

Historia pszczół (c) 2023 Wioletta Jasiak

Po przeczytaniu lub przesłuchaniu ciekawych pozycji, zapraszamy do pisania recenzji/rekomendacji lub tworzenia prac plastycznych inspirowanych przeczytanymi książkami, zwłaszcza polskich autorów.

Klub czytelników

Czytamy i dyskutujemy online lub na żywo. Osoby zainteresowane dołączeniem do klubu czytelników prosimy o bezpośredni kontakt z zarządem Stowarzyszenia lub skorzystanie z formularza.

Partie kodów

Obecna partia rocznych kodów jest ważna do 12.10.2027 (aktywacja) lub do wyczerpania limitu stron. Zainteresowanych prosimy o bezpośredni kontakt z zarządem stowarzyszenia lub o skorzystanie z formularza. W pierwszej kolejności kody będą wydawane członkom, sympatykom i dorboczyńcom stowarzyszenia.

Poprzednie partie kodów w ramach akcji Austria Czyta dla naszych czytelników:

  • do 04.10.2026 (roczne, z limitem)
  • do 01.11.2025 (roczne, z limitem)
  • do 22.12.2024 (roczne)
  • do 23.12.2023 (roczne)
  • do 16.08.2023 (roczne)
  • do 12.04.2023 (miesięczne)

Instrukcja

  • Wejść na stronę Legimi/AustriaCzyta i wpisać kod.
  • W kolejnym kroku (tamże) zarejestrować się lub zalogować się do Legimi.
  • W razie potrzeby, zainstalować aplikację na urządzenie mobilne (komórkę, tableta) i zalogować się do niej.
  • Kod zostanie aktywowany, a pakiet będzie widoczny na wszystkich urządzeniach podłączonych do konta.

UWAGA: Nie instalować najpierw aplikacji na komórce, gdyż może się wówczas zainstalować niemiecka biblioteka i kod nie zadziała. W takim wypadku należy skasować konto i założyć je ponownie na polskiej stronie.

Czytniki: Potwierdzamy, że można używać Legimi na PocketBook. Na niektórych modelach Kindle też działa.

Nasze recenzje

Austria Czyta… Wierzbickiego

Austria Czyta… Wierzbickiego

Polecamy utwory Łukasza Wierzbickiego dla dzieci, które wzbudzają ciekawość świata i przybliżają młodym czytelnikom prawdziwe historie w przystępny i angażujący sposób. Książki Łukasza Wierzbickiego zdobyły uznanie wchodząc do kanonu lektur szkolnych i zdobywając nagrody i wyróżnienia. Pierwszą jego książką, którą rodzinnie przeczytaliśmy była Afryka Kazika, dzięki której pedałowaliśmy przez czarny
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Kossak

Austria Czyta… Kossak

Nawiązując do biografii Simony Kossak, chciałabym tym razem polecić książki autorstwa samej Pani Profesor. Simona Kossak, jak wiadomo, z pasją zajmowała się odkrywaniem kodu językowego i obserwacją wielu gatunków fauny. Wynikami swoich badań dzieliła się nie tylko ze światem nauki. Szerszemu gronu odbiorców proponowała słuchowiska radiowe, filmy przyrodnicze, artykuły popularnonaukowe
Czytaj dalej...
Austria czyta… Kamińską

Austria czyta… Kamińską

Tym razem polecam biografię Simony Kossak napisaną przez Annę Kamińską. Przygodę z książką zaczęłam po obejrzeniu filmu Simona Kossak „Jedna spośród stada” z 2024 roku (reż. Adrian Panek). Film pozostawił wiele znaków zapytania, które wyczerpująco wyjaśnia książka opatrzona dodatkowo wieloma wieloma fotografiami z życia Simony Kossak. Ostatnia Kossakówna, nie odziedziczyła
Czytaj dalej...
Austria czyta… Małeckiego

Austria czyta… Małeckiego

Po tym jak, w ramach akcji Austria czyta, odkryłam twórczość Szczepana Twardocha, zrobiłam przegląd autorów młodego pokolenia, których książki chętnie tłumaczone są na język niemiecki. Moją uwagę przyciągnęły pozycje Jakuba Małeckiego mającego dość obszerny już dorobek literacki i całkiem pokaźny pakiet wyróżnień i nagród za twórczość. Jedna z opowieści, „Święto
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Twardocha

Austria Czyta… Twardocha

O prozie Szczepana Twardocha dowiedziałam się zapewne „jako ostatnia”. Jest on obecnie jednym z najbardziej znanych autorów w Polsce. Jego książki chętnie tłumaczone są na inne języki, a powieść pt. „Król” stała się historią serialu telewizyjnego. Do przeczytania książek Twardocha zachęcił mnie, wstyd się przyznać, austriacki kolega zachwycony jego twórczością.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Gorzkę i Śmielaka

Austria Czyta… Gorzkę i Śmielaka

'Cienie dawnych grzechów' to audiobook kryminalny, który zachwyca mistrzowską narracją i złożonymi portretami psychologicznymi bohaterów, trzymając słuchacza w nieustannym napięciu w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie: czy policjant może być mordercą?
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Krajewską

Austria Czyta… Krajewską

Wciągająca opowieści Marty Krajewskiej przeniesą cię do Wilczej Doliny, gdzie magia i natura splatają się w mrocznym tańcu, a młoda Venda musi stawić czoła przeznaczeniu, by ocalić swoich bliskich przed nieuchronną zagładą.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Grodek

Austria Czyta… Grodek

Książka o Marii Skłodowskiej-Curie to fascynujące opowiadanie, które w przystępny sposób przybliża czytelnikom życie i osiągnięcia tej niezwykłej naukowczyni, oferuje wgląd w jej inspirujący życiorys oraz kontekst historyczny jej odkryć.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Andrusa

Austria Czyta… Andrusa

'Bzdurki...' Artura Andrusa to pełna humoru lektura wprowadzająca do życia codziennego zabawne zwroty i pozytywną energię – świetna rozrywka dla całej rodziny.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… klasykę dla dzieci

Austria Czyta… klasykę dla dzieci

Kryminalne zagadki Sherlocka Holmesa i inne pozycje klasyki w wersji dla dzieci to wciągające opowieści zarówno do słuchania w podróży jak i poczytania w domu.
Czytaj dalej...
Austria czyta… Kuciel-Frydryszak

Austria czyta… Kuciel-Frydryszak

Fascynujące spojrzenie na życie kobiet z dawnych lat, zarówno wiejskich, jak i miejskich, oparte na pamiętnikach, listach i innych źródłach. Książka Joanny Kuciel-Frydryszak oferuje poruszające historie, które czasem bawią, czasem smucą, a przy tym skłaniają do refleksji nad wygodą współczesnego życia.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Severskiego

Austria Czyta… Severskiego

'Zamęt' Vincenta V. Severskiego to kilkanaście godzin wielowątkowej fabuły pełnej międzynarodowych afer. Aktorskie wykonanie, muzyka i efekty dźwiękowe wciągną każdego w świat szpiegowskich intryg.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Steur

Austria Czyta… Steur

Trylogia 'Wojna w Jangblizji' autorstwa Agnieszki Steur to porywająca opowieść dla młodzieży i dorosłych, pełna przygód i głębokich przesłań. Historia gwarantuje emocjonującą lekturę dla całej rodziny.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Sapkowskiego

Austria Czyta… Sapkowskiego

Cykl wiedźmiński Andrzeja Sapkowskiego to poniekąd klasyka polskiej fantazy. Fascynująca opowieść osadzona w bogatym, plastycznym świecie, doskonale oddana przez barwny język autora.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Makuszyńskiego

Austria Czyta… Makuszyńskiego

'Szatan z siódmej klasy' to wciągająca powieść, która zachwycała zarówno młodych, jak i dorosłych czytelników przez lata. W formie słuchowiska oferuje pełne emocji doświadczenie wytrzymując próbę czasu.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Zajdela

Austria Czyta… Zajdela

Janusz Zajdel, mistrz fantastyki socjologicznej, w swoich dziełach wciąga czytelników w techniczne detale i głęboką analizę społeczeństwa, oferując wizje przyszłości pełne refleksji i przewrotności.
Czytaj dalej...
Austria Czyta… Musierowicz

Austria Czyta… Musierowicz

Opowieści Małgorzaty Musierowicz to nie tylko lektura dla licealistek, ale przyjemność czytelnicza dla całej rodziny. Jej książki łączą humor i ciepło, tworząc uniwersalne historie.
Czytaj dalej...

Austria Czyta… Wierzbickiego

Ta i kilka innych książek jest dostępnych w abonamencie Austria Czyta (na Legimi).

Polecamy utwory Łukasza Wierzbickiego dla dzieci, które wzbudzają ciekawość świata i przybliżają młodym czytelnikom prawdziwe historie w przystępny i angażujący sposób. Książki Łukasza Wierzbickiego zdobyły uznanie wchodząc do kanonu lektur szkolnych i zdobywając nagrody i wyróżnienia.

Pierwszą jego książką, którą rodzinnie przeczytaliśmy była Afryka Kazika, dzięki której pedałowaliśmy przez czarny ląd wraz z Kazimierzem Nowakaiem (1931-1936). Potem sięgnęliśmy po Dziadka i Niedźwiadka, by wraz z tytułowym niedźwiedziem towarzyszyć polskim żołnierzom (1942-1945). Zaś ostatnio zapoznaliśmy się z Drzewem. Mitami słowiańskimi i innymi opowieściami. Wszystkie z nich polecamy.

Ave Pax

W imieniu organizatorów, serdecznie zapraszamy na rozmowę z tłumaczkami tekstu AVE PAX autorstwa Leokadii Justmann: Joanną Ziemską, Andreą Roitner oraz Izabelą Janssen-Wnorowską. Rozmowę poprowadzą (po niemiecku) kierownicy projektu: Niko Hofinger i Dominik Markl, zaś tłumaczki zaprezentują wybrane fragmenty polskiego tekstu AVE PAX oraz podzielą się refleksją na temat pracy translatorskiej. Przewidywana jest też rozmowa na takie tematy jak: polskie spojrzeniu na Niemcy i Austrię w kontekście II Wojny Światowej, czy rola AVE PAX w Polsko-Tyrolskich relacjach kulturalnych.

Kierownicy projektu i tłumaczki (c) Agnieszka Sysło

Czas i miejsce: czwartek, 23 pażdziernika 2025, 19:00-20:30 na Festsaal, Landhaus 1 (1. Stock), Eduard-Wallnöfer-Platz, 6020 Innsbruck.

Oficjalne ogłoszenia

Praca przymusowa w Tyrolu w latach 1939-1945

Informujemy o prezentacji książki dr Sabine Pitscheider „Praca w Rzeszy. Praca przymusowa w Tyrolu w latach 1939-1945“ / „Arbeitseinsatz im Reich. Zwangsarbeit in Tirol 1939–1945“. Sabinę miałyśmy okazję poznać na spotkaniu na zakończenie projektu o Leokadii Justmann. Jest ona uznaną historyczką specjalizującą się w badaniach czasów nazistowski. Pomimo pracy nad tak przygnębiającym tematem, jest ona serdeczną i otwartą osobę. Szczególną intencją Sabine jest, aby informacje dotyczące zarówno samego wykładu, jak i wyników jej badań naukowych dotarły do środowiska Polaków i Ukraińców, ponieważ były to dwie najliczniej reprezentowane grupy narodowe wśród pracowników przymusowych w całym Tyrolu. Dlatego serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych tym tematem do udziału w tym wydarzeniu.

Czas i miejsce: poniedziałek, 13.10.2025, 18:00 – 20:00, Tiroler Landesarchiv, Michael-Gaismair-Straße 1, 6020 Innsbruck, Austria. Rejestracja u organizatorów pod numerem telefon telefonu 0512 508 3502 lub e-mailem landesarchiv@tirol.gv.at. Osoby zainteresowane wspólnym udziałem w wykładzie, zapraszamy do grupy WhatsApp.

Poniżej oryginalne zaproszenie i tłumaczenia maszynowe z niemieckojęzycznego ogłoszenia przy użyciu z DeepL.com (wersja darmowa).

O książce

Od wiosny 1939 r. Rzesza Niemiecka i Tyrol były uzależnione od zagranicznej siły roboczej, która pracowała przy dużych projektach budowlanych i w przemyśle zbrojeniowym. Od września 1939 r. do Tyrolu przybywali jeńcy wojenni z Polski, Francji, Belgii, Serbii i Związku Radzieckiego, rekrutowani ochotnicy z państw sojuszniczych lub okupowanych oraz przymusowo rekrutowani mieszkańcy terenów wschodnich i zachodnich. Ich warunki życia – traktowanie, wynagrodzenie, zakwaterowanie, wyżywienie, prawdopodobieństwo przeżycia – zależały od pochodzenia i statusu w nazistowskiej „hierarchii rasowej”. Oprócz dużych obozów przy budowie dróg i elektrowni oraz niektórych zakładach zbrojeniowych, w całym Tyrolu rozrzucone były małe i najmniejsze obozy, pojedyncze baraki, przebudowane stajnie, gospody, chaty lub namioty. Z pracy przymusowej korzystały władze publiczne, budownictwo drogowe i osadnicze, a zwłaszcza budowa elektrowni, rolnictwo, ale także kolej Rzeszy, poczta Rzeszy i administracja wojskowa. We wszystkich dziedzinach przemysłu i handlu przedsiębiorstwa korzystały z taniej siły roboczej jeńców wojennych i wysiedleńców. Szczególnie rolnictwo, przemysł tekstylny i turystyka wykorzystywały siłę roboczą kobiet z Polski i Ukrainy. Reżim nazistowski surowo karał naruszenia dyscypliny, a od 1941/42 r. pracownicy krajowi i zagraniczni odpokutowywali za odstępstwa od norm w obozie pracy wychowawczej Reichenau gestapo lub w obozie koncentracyjnym. Dzięki bogatej w źródła pracy badawczej autorka wypełnia lukę badawczą i przedstawia szeroko zakrojone badania na poziomie lokalnym.

O autorce

Mag. dr Sabine Pitscheider, ur. w 1963 r., w latach 2000–2012 zajmowała różne stanowiska w Instytucie Historii i Instytucie Historii Współczesnej Uniwersytetu w Innsbrucku, od 2014 r. realizuje projekty badawcze w ramach Biura Naukowego w Innsbrucku. Jej badania koncentrują się na nazizmie, jego przedhistorii i historii późniejszej na poziomie regionalnym i lokalnym, postępowaniu z dewiacjami społecznymi i dyscyplinowaniem oraz przełomach politycznych.

Austria Czyta… Kossak

Nawiązując do biografii Simony Kossak, chciałabym tym razem polecić książki autorstwa samej Pani Profesor.

Zdjęcie archiwalne: Lech Wilczek, ze strony Muzeum Warszawy

Simona Kossak, jak wiadomo, z pasją zajmowała się odkrywaniem kodu językowego i obserwacją wielu gatunków fauny. Wynikami swoich badań dzieliła się nie tylko ze światem nauki. Szerszemu gronu odbiorców proponowała słuchowiska radiowe, filmy przyrodnicze, artykuły popularnonaukowe i właśnie książki, w których w zgrabny i przystępny sposób popularyzowała wiedzę przyrodniczą.


Dzięki akcji Austria czyta oraz Mowie i Legimi można przeczytać „Opowieści” i dowiedzieć się w jaki sposób porozumiewają się zwierzęta.

W książce można znaleźć ciekawostki na temat zwierzęcej miłości, zdrady, sposobów uwodzenia, trudów rodzicielstwa i walk o przetrwanie. Autorka opisuje w niej między innymi niuanse dotyczących ptasich dewiacji seksualnych, brutalnych walk łosi, wilczej hierarchii, czy jelenich haremów. Jeśli jesteście ciekawi w jaki sposób gęsie pisklęta uczą się języka gatunku, jak działa poczta pantoflowa kawek, ile różnych dźwięków wydaje konik polny albo czym naprawdę jest ptasie mleczko i co łączy konika morskiego z kangurem, sięgnijcie po „Opowieści”.

To lektura rodzinna, z powodzeniem można przeczytać ją razem z trochę starszymi pociechami. Książka podzielona jest na krótkie rozdziały zaopatrzone czarno-białymi zdjęciami i rycinami, co nadaje jej ciekawego, przyjemnego klimatu retro. Jest napisana obrazowo, jednocześnie zmuszając do refleksji nad rolą człowieka w przyrodzie.


Druga z książek Simony Kossak to „Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt”. Utrzymana jest w podobnym klimacie co „Opowieści”. Autorka skupia się w niej dla odmiany na życiu emocjonalnym zwierząt. Pani Profesor akcentuje przekonanie o tym, że człowiek wyrażając emocje, nie różni się znacząco od zwierząt, może natomiast swoje stany emocjonalne, w odróżnienie od innych gatunków, po prostu „ubrać w słowa”. Jednak do porozumiewania się nie są potrzebne słowa, lecz wzajemne zrozumienie komunikatów i o tym właśnie opowiada Pani Kossak w „Sercu i pazurze”.

Chcecie się dowiedzieć kiedy ptasi śpiew oznacza radość i jak ptaki manifestują żałobę? Zastanawialiście się, nad tym, czy zwierzęta czerpią przyjemność z robienia na złość, czy potrafią się śmiać i czy kierują się zasadą wzajemności? Czy swoboda i pewność siebie w świecie zwierząt, to tylko pozory? Czego obawiają się dzikie zwierzęta? Czym jest dla zwierzęcia samotność? A może ciekawi Was jaki kamuflaż stosują sikorki by zmylić krogulca, albo jak zmusić renifery do spaceru po cienkim lodzie?

I tym razem autorka odpowie na te i wiele innych pytań przyrodniczych związanych z uczuciami i zwyczajami zwierząt jednocześnie zmuszając nas do refleksji na temat naszego postępowania. Tej pozycji Legimi niestety nie udostępnia, ale może to tylko kwestia czasu. Póki co miałam przyjemność przeczytać ją dzięki Joannie Chimiak-Opoce, od której otrzymałam książkę w podarunku, za co serdecznie dziękuję.

Lodzia i Marysia

Ten z pozoru nierzucający się w oczy komiks skrywa losy Leokadii Justman oraz osób z jej otoczenia. Sama historia jest bardzo intrygująca i trudno się oderwać od książki. Chociaż została przedstawiona w formie komiksu, to autorom udało się przedstawić gorycz i rozpacz towarzyszących głównej bohaterce przez większość czasu. Na szczęście komiks nie jest całkowicie mroczny, a nadzieja, radość i miłość również odgrywają w tej opowieści dużą rolę.

Styl rysowania dobrze oddaje atmosferę wydarzeń – nie umniejsza ich wagi i trafnie je obrazuje – jednak cały komiks sprawia wrażenie chaotycznego. Nie jest łatwo się połapać w układzie tekstów, a rysunki są czasem przedstawione w trudnej do zrozumienia kolejności. Komiks jest zawiły, jeśli nie ma się choćby minimalnej wiedzy o losach bohaterki. Dlatego polecam, przed przeczytaniem komiksu, zapoznać się z zarysem historii, podanym na końcu książki.

Jednak mimo tej lekko chaotycznej formy, rekomenduję tę książkę wszystkim, którzy chcieliby poznać jej historię oraz nie mają wystarczająco dużo czasu, by przeczytać jej pamiętniki.

Mia Opoka

Książka jest dostępna w tyrolskiej i akademickiej bibliotece.

„Lodzia und Marysia“ – Graphic Novel zu Leokadia Justman @ Land Tirol
Holocaust-Geschichte als Graphic Novel @ ORF
Sesja zdjęciowa z Alwinem Hechererm, na zakończeniu projektu Leokadii Justmann.